نامه به ام خاقان، یکی از دختران امیر کبیر

این نامه‌ها در یکی از خانه‌های قدیمی اصفهان در محله‌ای که پشت میدان امام قرار دارد، پیدا شده است که حدود ۱۱۰ سال است که باز نشده‌اند. این نامه‌ها ازجمله نامه‌های اخوانیات است. اخوانیات نامه‌هایی هستند که برای سلام و احوالپرسی نوشته می‌شود که یک شخص برای دوستان و آشنایان خود می‌نویسد.

سه نامه سر به مهر به ام خاقان یکی از دختران امیر کبیر

این نامه در میان آشغال‌ها و مخروبه‌ها پیدا شده است. باتوجه به آنکه این نامه سر بسته است این احتمال وجود دارد که اصلا ارسال نشده باشد چراکه این احتمال وجود دارد که در آن زمان خبر فوت ام الخاقان رسیده و فرسنده از ارسال این نامه منصرف شده است.

 نامه تازه کشف شده

همدم الملوک دختر کوچک امیر کبیر

از خلال نامه‌های امیرکبیر به ناصر الدین شاه است که متوجه می‌شویم تاج‌الملوک هنوز شیر‌خواره است که ملکزاده خانم فرزند دیگری را باردار است؛ فرزندی که هرچند امیر آرزو می‌کند غلام خانزاد شاه شود اما دختر دیگری می‌شود که بعدها نامش به عنوان همدم‌الملوک ثبت می‌شود. 

بعد از ترور ناصر الدین شاه جانشینی او به جنگی تمام عیار در خاندان قاجار تبدیل شد. شاید مرگ سلطان صاحب قران پیروزی بزرگی برای شاهزاده‌ها بود و هرکس متناسب با نفوذ و قدرتش سهم و غنیمت می‌خواست. در این بین مظفرالدین میرزا که در دیار ولیعهد نشین تبریز کسب تجربه کرده بود و سلطان مسعود میرزا معروف به ظل السلطان، بزرگترین پسر ناصر الدین شاه رقابت تنگا تنگی وجود داشت. شاه کلید پیروزی اما اصالت قاجار بود.

ظل السلطان مظفرالدین شاه قاجار

مادر ظل السلطان یک زن صیغه‌ای بود، اما مظفر الدین اشراف زاده‌ای بود که سه برادر بزرگترش در کودکی مرده بودند و بزرگترین پسر اصیل زاده ناصر الدین شاه بود که 40 سال در تبریز ولیعهد بود. در آن زمان شاهزادگان قاجاری برای یادگیری فنون حکومت در تبریز مشق حکومت داری می‌کردند.

مقبره همدم الملوک یکی از دختران امیر کبیر

دختران امیرکبیر هم به واسطه خوشنامی پدر و خون قجری مادر در این جنگ قدرت وارد شدند و دختر بزرگتر به مظفردین شاه و دختر کوچک تر به ظل السلطان رسید.

همدم الملوک عمر زیادی ندارد و در جوانی در اصفهان فوت می‌کرد و مقبره زیبایی در محله بازار حسن آباد و در یک امام زاده قرار دارد.

آرامگاه همدم الملوک | مقبره خاندان ظل السلطان

تاریخ اصفهان هنوز در خاطر دارد گرد و خاک کینه توزی‌های ظل السلطان را که هرچه در توان داشت برای نابودی میراث صفوی در این شهر گذاشت اما حافظه تاریخی مردم اصفهان مدتها آرامگاه همسر ظل السلطان یعنی همدم الملوک که قبل از این نسبت سببی نیز دلیل بزرگی برای شهره شدن داشت را کاملا از یاد برده بود.

نمای بیرونی آرامگاه همدم الملوک محوطه آرامگاه همدم الملوک

   آرامگاه دختر امیرکبیر در آرامگاه خانواده ظل السطان در یک بقعۀ پرنقش و نگار در امامزاده احمد واقع شده است. قطعا اگر گم نمیشد نام نشان ظل السلطان از این بارگاه، نسل داغ دیده‌ی اصفهان همان کاری را با آن می‌کردند که شاهزاده قجری با میراث اصفهان کرده بود.

در داخل مقبره همدم الملوک

در اتاقی که گچبری‌های باشکوه و نقاشی های مناظر اروپائی به چشم می‌خورد 3 مقبره که ارتفاع سنگ آنها حدود 70 سانت بود وجود داشت،  یکی از آ‌ن‌ها نوشته شده همدم السلطنه این شخص همسر عقدی ظل السلطان  و دختر امیرکبیر بوده است. قبری مجاور آن نوشته شده عزیزالسلطنه، علیرضا جعفری زند استاد دانشگاه و کارشناس میراث فرهنگی معتقد است که این مقبره متعلق به بانو عظمی خواهر ظل السلطان است.

سه مقبره از خاندان ظل السلطان

از اینجا که بگذریم پایین این 2 مقبره مقبره دیگری است که روی آن نوشته شده ابوالفتح خان صارم الدوله بر اساس تاریخ این مقبره مربوط به  شوهر خواهر ظل السلطان، ابوالفتح خان صارم الدوله است که همسر بانو عظمی بوده است.

کچبری بارگاه همدم الملوک کچبری بارگاه همدم الملوک

به هیچ وجه نباید از زیبایی‌های کچبری و نقاشی‌های دیواری که عموما مثل اکثر خانه های قاجاری تصویری از سفرهای اروپایی است از یاد برد. در این مقبره چند دقیقه‌ای می‌توان محو تماشای این زیبایی‌ها شد.

دسترسی به مقبره همدم الملوک

درخیابان استانداری خیابان فرشادی بازار حسن آباد داخل امام زاده احمد واقع شده است

بازارچه حسن آباد و تمام محله پر است از خانه‌های تاریخی اصفهان است.خانه مشروطه، خانه ملاباشی وانگورستان ملک التجار جزو دیدنی ترین آنها هستند.

داستان نامه تازه کشف شده از دختر امیر کبیر

رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی استان اصفهان از پیدا شدن نامه ای خطاب به مادر محمدعلی شاه قاجار و دختر بزرگ امیرکبیر در یکی از خانه های قدیمی اصفهان خبر داد.
مسعود کثیری در خصوص این نامه اظهار کرد: این نامه، نامه ای سر بسته خطاب به ام الخاقان نوشته می شود او دختر بزرگ امیرکبیر زن مظفرالدین شاه و مادر محمدعلی شاه است.
این زن از زنان معروف دوره قاجار که جز زنان جسور است. ام الخاقان دختر امیرکبیر و دختر عزت الدوله خواهر تنی ناصرالدین شاه بوده به همین دلیل زن معروفی در آن زمان به حساب می آید.
وی خاطرنشان کرد: این نامه در یک خانه قدیمی پیدا شده است که در یک کرباس پیچیده و سه برگه لاک و مهر شده در آن قرار گرفته شده است.

منبع:

https://irantrawell.com